HERDENKING 1 DECEMBER 1943 – 1 DECEMBER 2018

Het bestuur van de Mission Belle Stichting B-17G Memorial kan ook vandaag terugkijken op een indrukwekkende herdenking.

Ondanks de kou en een paar druppels regen was de opkomst bewonderenswaardig.

Op 1 december 1943 verloren 3 van de 10 bemanningsleden het leven tijdens de strijd om onze vrijheid, dat wij nooit mogen vergeten.

Bijzondere dank naar Burgemeester van der Borg en predikant van Driesten voor de indrukwekkende woorden en overdenking.
Uiteraard ook dank aan alle overige aanwezigen vandaag.

Toespraak Burgemeester van der Borg 1 december 2018.

Dames en heren, jongens en meisjes.

Twee maanden na de indrukwekkende onthulling van het Mission Belle monument staan wij hier weer. Daar is alle reden toe. Wij willen stil staan bij wat hier 75 jaar geleden is gebeurd. Om precies te zijn op 1 december 1943. Toen stortte een B 17 G en zijn bemanning neer in de Lek.

Bij de onthulling van het monument op 29 september jl. leek het erop dat de crash nog maar even geleden was. Zo dichtbij kwam het. Zeker toen in “de Landhoeve” ooggetuigen in bijzijn van ruim 35 Amerikanen vertelden van wat ze gezien hadden. Dat maakte emoties los. Begrijpelijk als je zo dicht bij de plaats des onheils staat en de persoonlijke verhalen hoort. Nadat je het in al die jaren, maar van horen zeggen wist. Nu voelbaar en tastbaar. De crash kreeg een gezicht door dit monument.
Daarmee wordt ook een stukje familiegeschiedenis ingevuld.

Het stemt tot dankbaarheid dat we 75 jaar na dato dit voor onze redders hebben kunnen doen. De wil om tot realisatie van dit monument te komen was zo groot dat alle lijntjes op een of andere manier bij elkaar kwamen. Het werd iets van de gemeenschap hier ter plekke. En daarmee heeft dit monument een blijvende plaats gekregen in deze gemeenschap.

De bemanning van de Mission Belle maakte deel uit van een grote groep mensen die ons land wilden bevrijden.
Dat is uiteindelijk gelukt. Maar velen hebben dat met hun leven moeten bekopen. Dat is iets om nooit te vergeten. Daarom is het ieder jaar 4 mei.
Het monument straalt uit: nooit vergeten. Ieder keer dat we passeren of er even bij stil staan herinnert ons aan de gevolgen van de 2e Wereldoorlog. Ook hier lokaal. Want de Alblasserwaard is niet vreemd geweest van het oorlogsgeweld.
Deze memorial is ook bedoeld voor onze kinderen, onze jeugd. Het verhaal van de crash gaan we ieder keer weer vertellen. Om het door te geven. Dat vrijheid niet vanzelfsprekend is.

Dat we acht blijven slaan op de waarden van onze samenleving. Waarden als gelijkwaardigheid, vrijheid van meningsuiting, solidariteit en geen onderscheid tussen mensen op basis van ras, levensovertuiging, politiek gezindheid of geslacht.
Waarden die onze Grondwet staan. De rechtstaat waarborgt deze waarden.
“Een volk dat zijn verleden niet kent is gedoemd haar te herhalen”
Dus besef over de gruwelijkheden van de oorlog is o zo nodig. Ken uw verleden opdat we niet weer in dezelfde fouten vervallen.

Op een dag als vandaag zijn niet alleen de namen van de crash slachtoffers op het monument te lezen, maar we spreken ook hun namen uit. Hun namen zijn:
1. Harland V. Sunde(1921-1943); de piloot
2. D.C. (Doyle) Mccutchen (1921-1943); de shooter van de buikkoepel
3. J.F. (John) Healy (1914-1943); de staartschutter
De overige mannen brachten de rest van de oorlog door in Duitse Krijgsgevangenkampen. Hun namen zijn:
Carlton Josephson, Charles Culver, Claudio Stefano Carano, William England, Roger Christensen, O.D. Tully, James Sweaney.

Deze namen zullen we blijven herhalen. Opdat we niet vergeten.

Ik sluit af met een gedicht.

Het gedicht van Gytha te Nijenhuis
Het liefst willen we vergeten
Deze stoffige doos op zolder laten staan
Dit litteken verbergen met kleding
Maar je kan het niet loslaten
Leegte, stilte
Maar toch luid
Veel woorden
Maar niet te omschrijven
Voor sommigen gegraveerd in geheugens
Bij anderen geleerd met het verstand
De gebeurtenissen van lange tijd geleden
Ze blijven voortbestaan in ons

Toepraak van majoor van Driesten (predikant Nederlandse Landmacht):

Dames en Heren,

Het is een indrukwekkend verhaal, wat zich hier vlak achter ons en boven ons, heeft afgespeeld 75 jaar geleden.
Hoe een Amerikaanse bommenwerper tijdens een missie achterop raakte, prooi werd van Duitse jachtvliegtuigen. En hoe de copiloot James Sweaney uiteindelijk niet veel anders kon dan het vliegtuig hier in de Lek neer te laten komen. Helaas de veilige haven Engeland niet gehaald.

Indrukwekkend ook om via het boek kennis te maken met deze mannen, en hun families, en omwonenden die erbij betrokken raakten.
Indrukwekkend hoe jonge mensen als deze zich vrijwillig aanmeldden om ver van huis hun leven in te zetten voor de vrijheid van anderen.
Indrukwekkend om te lezen hoe families verscheurd werden door verdriet, omdat hun zoon niet meer terugkwam.
Indrukwekkend hoe degenen die het ternauwernood overleefd hadden, vervolgens in Duitse kampen belandden, tot het einde van de oorlog nog anderhalf jaar lang.

Het ging in WOII om het behoud van de menselijkheid in Europa, die met voeten werd getreden. Het massale doden en opzettelijk verwaarlozen van mensen in de kampen van nazi-Duitsland.
We betuigen vandaag ons diepe respect voor de inzet van deze mannen en hun families thuis.
We zijn daar letterlijk stil van……

Eén stukje van het verhaal van wat hier achter ons gebeurde, liet mij niet los.
Tully beschrijft in zijn dagboek hoe na de crash één Duitse jager bleef rondcirkelen totdat ze het toestel hadden verlaten. En hoe de Duitse piloot nog een keer langs scheerde en a.h.w. een knikje met de vleugel gaf als groet, als saluut. Zo heeft Tully het gebaar in ieder geval opgevat.
Dat lijkt een vreemd verschijnsel: dat militairen elkaar enerzijds tot op de dood bestrijden, toch anderzijds een zeker respect voor elkaar hebben (ook elders in WOII in WOI kwam dit voor).
Een vreemd fenomeen, of….breekt hier nu juist een klein straaltje licht door in de onafzienbare ellende van oorlog?
Een straaltje licht namelijk, dat mensen niet eeuwig tegenover elkaar staan, maar dat er altijd die mogelijkheid is om elkaar als mens te herkennen.
Licht, dat het voorstelbaar is dat je in een andere omstandigheid, een andere plaats en tijd, elkaar ooit de hand zou schudden.

Dat knikje met de vleugel als groet, een vreemd maar hoopvol gebaar.
Dat er voor ons mensen altijd de mogelijkheid ligt om uit onze gegoten beelden van elkaar te treden en de ander zonder een vooraf geveld oordeel te ontmoeten.
Dat er een wereld denkbaar is waarin we in de ander, in elkaar een schepping Gods kunnen zien.
Dat saluut met de vleugel midden in een strijd op leven en dood.
Een klein straaltje licht.

Mag ik u nu voorgaan in gebed.

Eeuwige God en vader, U die bent gekomen in Jezus Christus.
We staan hier vandaag in dankbaarheid, dat wij vrije mensen mogen zijn.
Dat we niet meer in kampen worden opgesloten en verwaarloosd, dat er eten is in overvloed, dat we U in vrijheid mogen dienen.
Bovenal danken we U dat u zich over ons mensen hebt ontfermd. Toen U kwam op die missie, die begon in Bethlehem en eindigde op Golgotha.
Toen heeft U ons de hand gereikt, op het droge getrokken, gekleed en gevoed, en ons in de ruimte van Uw vrede gebracht.
We gedenken de mensen die hier sneuvelden, en hen die gewond aan wal kwamen en krijgsgevangen werden. We gedenken hun families.
We bidden, zegen hen met uw troostvolle nabijheid. En wees ons allen nabij, en wil onze Leidsman zijn in het leven. Dat wij ons leven richten op de goede dingen van het Evangelie.
Ga zo met ons, als we straks weer van hier gaan. Zegen ons en maak ons tot zegen voor elkaar.

Amen.

 

Comments are closed.