Herdenking 1 december 2018

 

Welkomstwoord van de voorzitter, Andre Hoogendoorn 1 december 2018 / welcome by the chairman, Andre Hoogendoorn December 1, 2018

Geachte aanwezigen.

Namens het bestuur van Mission Belle, stichting B-1G mag ik u van harte welkom heten op deze 1e december 2018.

Goed om te zien dat er zoveel belangstelling is voor deze 1e herdenkingsbijeenkomst.

Het is nog niet zo lang geleden dat we hier op deze locatie bijeen waren om dit gedenkteken voor de Mission Belle te onthullen. Dat was op 29 september. Velen van u waren daarbij aanwezig.

Dat was een bijeenkomst die wij als bestuur, maar ook velen die daarbij aanwezig waren, niet snel meer zullen vergeten. En dat is ook precies de bedoeling.

Dat we de geschiedenis waar dit gedenkteken aan wil herinneren, en dus ook de mensen die zich ingezet hebben voor onze vrijheid, nooit vergeten.

Het is vandaag precies 75 jaar geleden dat de Amerikaanse bommenwerper, de Mission Belle, crashte in de rivier de lek bij de krib. Vanaf deze plek kunt u de crash locatie goed zien

Het is goed om u hier vandaag bij deze herdenkingsbijeenkomst te mogen verwelkomen

Een bijzonder woord van welkom aan;

  • Burgemeester, dhr. Dirk van der Borg.
  • Legerpredikant Ds. Gerard van Driesten.

We zijn als bestuur dankbaar dat jullie een bijdrage willen leveren aan deze 1e herdenking.

  • De vertegenwoordigers van de scholen, kinderen en begeleiders

Het is bijzonder fijn dat jullie vandaag onderdeel willen zijn van deze bijeenkomst. Als we de herinnering levend willen houden hebben we jullie hard nodig.

  • De ooggetuigen

Hoe bijzonder is het dat vandaag 75 jaar na dato nog ooggetuigen aanwezig kunnen zijn bij deze herdenkingsbijeenkomst, van harte welkom en fijn dat jullie er zijn.

  • De hoornblazer van Apollo

Heel mooi dat je vandaag een belangrijk onderdeel van deze ceremonie, het blazen van “The Taps” wilt verzorgen.

Ook goed te om zien dat er ook vandaag weer, net als op 29 september re-enectors zijn die deze bijeenkomst een bijzondere aankleding geven. En, uiteraard fijn dat ook de lokale pers vertegenwoordigd is.

Ik zal het programma met u doornemen zodat u weet wat er komen gaat.

  1. We starten met de toespraak Burgemeester van der Borg.
  2. Aansluitend wordt “The Taps” gespeeld.
  3. Na “The Taps” houden we 2 minuten stilte.
  4. Als afsluiting van de 2 minuten stilte zal burgemeester van der Borg een rouwtak bij het gedenkteken leggen.
  5. Daarna zal de legerpredikant, Ds. van Driesten een korte overdenking houden.
  6. Aansluitend zal ook predikant van Driesten een rouw tak leggen.
  7. Daarna zal ik kort wat zeggen ter afsluiting van deze bijeenkomst.

Ik stel voor het programma te volgen zonder nadere aankondiging.

Het woord is aan de Burgemeester.

Speech van de Burgemeester, dhr. van der Borg 1 december 2018

Dames en heren, jongens en meisjes.

Twee maanden na de indrukwekkende onthulling van het Mission Belle monument staan wij hier weer. Daar is alle reden toe. Wij willen stil staan bij wat hier 75 jaar geleden is gebeurd. Om precies te zijn op 1 december 1943. Toen stortte een B 17 G en zijn bemanning neer in de Lek.

Bij de onthulling van het monument op 29 september jl. leek het erop dat de crash nog maar even geleden was. Zo dichtbij kwam het. Zeker toen in “de Landhoeve” ooggetuigen in bijzijn van ruim 35 Amerikanen vertelden van wat ze gezien hadden. Dat maakte emoties los. Begrijpelijk als je zo dicht bij de plaats des onheils staat en de persoonlijke verhalen hoort. Nadat je het in al die jaren, maar van horen zeggen wist. Nu voelbaar en tastbaar. De crash kreeg een gezicht door dit monument.

Daarmee wordt ook een stukje familiegeschiedenis ingevuld.

Het stemt tot dankbaarheid dat we 75 jaar na dato dit voor onze redders hebben kunnen doen. De wil om tot realisatie van dit monument te komen was zo groot dat alle lijntjes op een of andere manier bij elkaar kwamen. Het werd iets van de gemeenschap hier ter plekke. En daarmee heeft dit monument een blijvende plaats gekregen in deze gemeenschap.

De bemanning van de Mission Belle maakte deel uit van een grote groep mensen die ons land wilden bevrijden.

Dat is uiteindelijk gelukt. Maar velen hebben dat met hun leven moeten bekopen. Dat is iets om nooit te vergeten. Daarom is het ieder jaar 4 mei.

Het monument straalt uit: nooit vergeten. Ieder keer dat we passeren of er even bij stil staan herinnert ons aan de gevolgen van de 2e Wereldoorlog. Ook hier lokaal. Want de Alblasserwaard is niet vreemd geweest van het oorlogsgeweld.

Deze memorial is ook bedoeld voor onze kinderen, onze jeugd. Het verhaal van de crash gaan we ieder keer weer vertellen. Om het door te geven. Dat vrijheid niet vanzelfsprekend is.

Dat we acht blijven slaan op de waarden van onze samenleving. Waarden als gelijkwaardigheid, vrijheid van meningsuiting, solidariteit en geen onderscheid tussen mensen op basis van ras, levensovertuiging, politiek gezindheid of geslacht.

Waarden die onze Grondwet staan. De rechtstaat waarborgt deze waarden.

“Een volk dat zijn verleden niet kent is gedoemd haar te herhalen”

Dus besef over de gruwelijkheden van de oorlog is o zo nodig. Ken uw verleden opdat we niet weer in dezelfde fouten vervallen.

Op een dag als vandaag zijn niet alleen de namen van de crash slachtoffers op het monument te lezen, maar we spreken ook hun namen uit. Hun namen zijn:

  1. Harland V. Sunde(1921-1943); de piloot
  2. C. (Doyle) Mccutchen (1921-1943); de shooter van de buikkoepel
  3. F. (John) Healy (1914-1943); de staartschutter

De overige mannen brachten de rest van de oorlog door in Duitse Krijgsgevangenkampen. Hun namen zijn:

Carlton Josephson, Charles Culver, Claudio Stefano Carano, William England, Roger Christensen, O.D. Tully, James Sweaney.

Deze namen zullen we blijven herhalen. Opdat we niet vergeten.

Sluit af met een gedicht.

Het gedicht van Gytha te Nijenhuis

Het liefst willen we vergeten
Deze stoffige doos op zolder laten staan
Dit litteken verbergen met kleding
Maar je kan het niet loslaten

Leegte, stilte
Maar toch luid
Veel woorden
Maar niet te omschrijven

Voor sommigen gegraveerd in geheugens
Bij anderen geleerd met het verstand
De gebeurtenissen van lange tijd geleden
Ze blijven voortbestaan in ons

Toespraak van majoor van Driesten (predikant Nederlandse Landmacht) / speech of Majoor van Driesten (preacher Dutch Army) 01-12-2018.

 

 

 

 

 

Dames en Heren,

Het is een indrukwekkend verhaal, wat zich hier vlak achter ons en boven ons, heeft afgespeeld 75 jaar geleden.
Hoe een Amerikaanse bommenwerper tijdens een missie achterop raakte, prooi werd van Duitse jachtvliegtuigen. En hoe de copiloot James Sweaney uiteindelijk niet veel anders kon dan het vliegtuig hier in de Lek neer te laten komen. Helaas de veilige haven Engeland niet gehaald.

Indrukwekkend ook om via het boek kennis te maken met deze mannen, en hun families, en omwonenden die erbij betrokken raakten.
Indrukwekkend hoe jonge mensen als deze zich vrijwillig aanmeldden om ver van huis hun leven in te zetten voor de vrijheid van anderen.
Indrukwekkend om te lezen hoe families verscheurd werden door verdriet, omdat hun zoon niet meer terugkwam.
Indrukwekkend hoe degenen die het ternauwernood overleefd hadden, vervolgens in Duitse kampen belandden, tot het einde van de oorlog nog anderhalf jaar lang.

Het ging in WOII om het behoud van de menselijkheid in Europa, die met voeten werd getreden. Het massale doden en opzettelijk verwaarlozen van mensen in de kampen van nazi-Duitsland.
We betuigen vandaag ons diepe respect voor de inzet van deze mannen en hun families thuis.
We zijn daar letterlijk stil van……

Eén stukje van het verhaal van wat hier achter ons gebeurde, liet mij niet los.
Tully beschrijft in zijn dagboek hoe na de crash één Duitse jager bleef rondcirkelen totdat ze het toestel hadden verlaten. En hoe de Duitse piloot nog een keer langs scheerde en a.h.w. een knikje met de vleugel gaf als groet, als saluut. Zo heeft Tully het gebaar in ieder geval opgevat.
Dat lijkt een vreemd verschijnsel: dat militairen elkaar enerzijds tot op de dood bestrijden, toch anderzijds een zeker respect voor elkaar hebben (ook elders in WOII in WOI kwam dit voor).
Een vreemd fenomeen, of….breekt hier nu juist een klein straaltje licht door in de onafzienbare ellende van oorlog?
Een straaltje licht namelijk, dat mensen niet eeuwig tegenover elkaar staan, maar dat er altijd die mogelijkheid is om elkaar als mens te herkennen.
Licht, dat het voorstelbaar is dat je in een andere omstandigheid, een andere plaats en tijd, elkaar ooit de hand zou schudden.

Dat knikje met de vleugel als groet, een vreemd maar hoopvol gebaar.
Dat er voor ons mensen altijd de mogelijkheid ligt om uit onze gegoten beelden van elkaar te treden en de ander zonder een vooraf geveld oordeel te ontmoeten.
Dat er een wereld denkbaar is waarin we in de ander, in elkaar een schepping Gods kunnen zien.
Dat saluut met de vleugel midden in een strijd op leven en dood.
Een klein straaltje licht.

Mag ik u nu voorgaan in gebed.

Eeuwige God en vader, U die bent gekomen in Jezus Christus.
We staan hier vandaag in dankbaarheid, dat wij vrije mensen mogen zijn.
Dat we niet meer in kampen worden opgesloten en verwaarloosd, dat er eten is in overvloed, dat we U in vrijheid mogen dienen.
Bovenal danken we U dat u zich over ons mensen hebt ontfermd. Toen U kwam op die missie, die begon in Bethlehem en eindigde op Golgotha.
Toen heeft U ons de hand gereikt, op het droge getrokken, gekleed en gevoed, en ons in de ruimte van Uw vrede gebracht.
We gedenken de mensen die hier sneuvelden, en hen die gewond aan wal kwamen en krijgsgevangen werden. We gedenken hun families.
We bidden, zegen hen met uw troostvolle nabijheid. En wees ons allen nabij, en wil onze Leidsman zijn in het leven. Dat wij ons leven richten op de goede dingen van het Evangelie.
Ga zo met ons, als we straks weer van hier gaan. Zegen ons en maak ons  tot zegen voor elkaar.

Amen.

Ladies and gentlemen,

It is an impressive story, what happened here right behind us and above us, 75 years ago.
How an American bomber fell behind during a mission, became prey to German fighter planes. And how the co-pilot James Sweaney in the end could do not much else than to drop the plane here in the river Lek. Unfortunately they didn’t make it to the safe haven of England.

Impressive also to get acquainted with these men, through reading of the book, and their families, and locals who got involved.
Impressive how young people volunteered to risk their lives far from home for the freedom of others.
Impressive to read how families were torn by grief because their son did not return.
Impressive how those who barely survived, then ended up in German camps, until the end of the war for another year and a half.

WWII was about preserving or regaining humanity in Europe, which was trampled underfoot. The massive killing and deliberate neglect of people in the camps of Nazi Germany.
Today we express our deep respect for the commitment of these men and their families at home.
We are literally silent ......

One part of the story of what happened behind us did not let me go.
Tully describes in his diary how after the crash one German fighter plane kept circling until they had left the aircraft. And how the German pilot once again glided by and gave a nod with the wing as greeting, as a salute. This is how Tully understood the gesture in any case.
This seems a strange phenomenon: that soldiers on the one hand fight each other to death, yet on the other hand they have a certain respect for each other (this also occurred elsewhere in WWII and WWI).
A strange phenomenon, or ... is it precisely here that a small ray of light breaks through in the endless misery of war?
A ray of light, namely, that people do not have to stand against each other for ever, because there is always the possibility to recognize each other as a human being.
Light, that it is conceivable that in another circumstance, another place and time, you would someday even shake hands.

That nod with the wing as a greeting, a strange but hopeful gesture.
That there is always the possibility for us humans to step out of our molded images and meet the other without a prior judgment.
That there is a world imaginable in which we can see in each other a creation of God.
That salute with the wing in the middle of a battle of life and death.
A small ray of light.

I would like to lead you in prayer now.

Eternal God and father, You who have come in Jesus Christ.
We are here today in gratitude that we may be free people.
That we are no longer confined in camps and neglected, that we have abundance of food, that we may serve You in freedom.
Above all, we thank You that You have taken care of us people. When You came on that mission, that started in Bethlehem and ended at Calvary.
Then You reached out to us, pulled us out of the water on dry land, dressed and nourished us, brought us into the realm of Your peace.
We remember the people who died here, and those who came ashore wounded and were taken prisoner. We remember their families.
We pray, bless them with Your comforting presence. And be near to us all, and be our pastor in life. That we focus on the good things of the Gospel.
Go with us, when we go from here. Bless us and make us blessing for each other.

Amen