TOESPRAAK BURGEMEESTER VAN DER BORG NL. EN ENG. VERSIE.

NEDERLANDSE VERSIE:

Hartelijk welkom voor kolonel Scott C.Fisher van de Ambassade van de Verenigde Staten van Amerika, de Commandant van de Luchtstrijdkrachten, kolonel Rab, onze gasten uit America, geachte dames en heren, jongens en meisjes,

“De straten waren gevuld met mensen die het “V” voor victorie gebaar maakten en vroegen zich af wanneer de invasie zou beginnen”. Deze woorden schreef Bill Yancy op 17 november, 2014 op de eerste pagina’s van zijn boek “We wisten dat het een lange dag zou worden” Het ware verhaal over een crash, vlakbij het kleine plaatsje Streefkerk. Bill Yancy was de buurman van de bommenrichter/schutter O.D. Tully.

Dit boek geeft de beste redenen om dit monument te realiseren.

Dames en heren,
Vandaag is een zeer special dag. Dank U voor de mogelijkheid om tot U allen te spreken. Een zeer warm welkom voor onze Amerikaanse gasten. Het is een grote eer om U te mogen ontmoeten. Jullie zijn onze verbinding met deze dappere mannen, die hun leven lieten of gevangen werden genomen na de crash van de B-17G Mission Belle op de 1e December van 1943.
(Ik zal de rest van mijn speech in het Nederlands doen, wetende dat er een Engelse vertaling zal zijn).

Vandaag wordt een deel van onze geschiedenis zichtbaar. Zichtbaarheid helpt om onze geschiedenis levend te houden. Het zorgt ervoor dat de gesprekken over wat toen gebeurde niet verstommen. Het geeft ons een plek om terug te gaan naar de Tweede Wereldoorlog. En na te denken over de grondslagen van onze democratie, onze rechtsstaat. De basis voor onze vrijheid nu is toen gelegd.
Onder hen die voor ons vochten was ook de bemanning van de Mission Belle B-17G. Dappere Amerikaanse mannen die op de weg terug naar huis waren na een dappere missie boven Leverkusen, waar ze vochten ver van huis, voor onze vrijheid. Zij vertegenwoordigden hoop voor veel Nederlanders en andere Europeanen die gebukt gingen onder deze vreselijke oorlog. Mensen in onze Alblasserwaard, in onze gemeente die nu Molenwaard en straks Molenlanden heet.

Inwoners waren hier en elders in ons gebied getuige van dat de B-17G een crash maakte, nadat het zwaar beschadigd was geraakt. Op 1 december 1943 crashte het vliegtuig. Drie van de bemanningsleden overleefden de noodlanding niet.
Hun namen zijn:
1. Harland V. Sunde(1921-1943); de piloot
2. D.C. (Doyle) McCutchen (1921-1943); de schutter van de buikkoepel
3. J.F. (John) Healy (1914-1943); de staartschutter
De overige mannen brachten de rest van de oorlog door in Duitse Krijgsgevangenkampen. Hun namen zijn:
Carlton Josephson, Charles Culver, Claudio Stefano Carano, William England, Roger Christensen, O.D. Tully en James Sweaney.

In een dagboekfragment schreef O.D. Tully uit een krijgsgevangenenkamp: “Ik kan me niet herinneren het eerder zo koud te hebben gehad. Ik was hongerig en voelde me miserabel. Slechts twee dagen van Kerst verwijderd voelde ik me eenzaam en depressief. Ik had heimwee en was ver weg van huis zonder enig contact met mijn familie en vrienden. Toen Kerst aanbrak beleefde ik een van de meest vreedzame en tevreden dagen van mijn leven. In deze eenzame, vervelende en onzekere situatie realiseerde ik me de volledige betekenis van deze dag, de geboorte van de Prins der Vrede. Kerst van 1943 is onvergetelijk voor mij geworden, van onschatbare waarde”.
We herdenken vandaag de mannen die de crash niet overleefden en we denken aan de families en vrienden die zij achterlieten; U als nabestaanden. Het is een wonder dat de krijgsgevangenen na de oorlog mochten terugkeren, zij het met diepe wonden.
Het is eervol wat zij deden.

Het is bijzonder wat de stichting Mission Belle heeft gedaan om daar een blijvende herinnering van te maken. Sinds de zomer van 2016 is de Stichting Mission Belle met passie aan de slag met daarin de bevlogen mensen: André Hoogendoorn, Evert de Bruijn, Gwendolijne Verheij, John Heuvelman, Kees Stam, Theo Jansen en Wim Hasman. John en Wim schreven het boekje Mission Belle, waarin ooggetuigenverslagen van Kees Stam en vormgeving door mevrouw Ouweneel – van Dam.

Dat boekje alleen was al een mijlpaal. Met sponsoring, ook vanuit Amerika, de verkoop van het boek, de verkoop van certificaten, flinke lobby’s om steun in andere vormen leek begin 2017 een gedenkmonument een doel dat binnen handbereik kwam. Wat volgde waren verkenningen met inwoners en andere partijen om te komen tot een passend monument in een passende omgeving. Velen werkten mee om met elkaar te komen tot realisatie én de mooie Memorial waarvoor we hier vandaag bij elkaar zijn. Het is de kracht van deze zo mooie omgeving, waar samen werken, de schouders eronder voor dit goede doel tot dit succes kan leiden.
Het contact dat ik persoonlijk heb gehad over het initiatief, de bevlogenheid van elke betrokkene, hebben me diep geraakt. Een geweldige, niet aflatende inzet. De brug die we vandaag kunnen slaan naar het verleden is dankzij velen mogelijk gemaakt.

De samenleving van Nieuw-Lekkerland/Streefkerk en Lekkerkerk en andere inwoners en ondernemers zijn in de voorbereiding betrokken geraakt. De historie is nieuw leven in geblazen. Jong en oud zetten zich samen in. Net als toen op 1 december.
Het is bijzonder om voor u te staan. Een mijlpaal anno 2018 in aanwezigheid van hen voor wie de geschiedenis diepe wonden achterliet. Zij die onze vrede mogelijk maakten. Onze vrede, vrijheid is niet vanzelfsprekend. We kijken vandaag ook vooruit. Naar onze jeugd die de herinnering levend houden en vandaag via de school “De Wegwijzer” ook een belangrijke rol spelen. Jongens en meisjes: vertel in de toekomst over deze geschiedenis en het belang van vrede.

Ik bedank u allen voor uw tomeloze inzet, het leggen van bijzondere contacten, het doorzettingsvermogen om te komen waar we vandaag met elkaar zijn.
We gaan het monument onthullen. U zult onder de indruk zijn van de wijze waarop het verhaal van de Mission Belle is verbeeld. Een memorial vol symboliek. Op een unieke plaats hier aan de Lekdijk, ter hoogte van het voormalig café het Zwaantje. Een historische plek. Dat velen de weg mogen vinden naar dit monument. En in de stilte van deze omgeving mogen ervaren dat vrijheid en vrede een opdracht is voor ons allemaal. En dat is samenleven in verbondenheid. Of je nu in Amerika of in de Alblasserwaard woont.

Molenwaard, september 2018.

ENGELSE VERTALING:

Welcome to Colonel Scott C.Fisher of the Embassy of the United States of America, the Commander of the Dutch Air Force, Colonel Rab, our guests from America, dear ladies en gentlemen, boys and girls,

“The streets were filled with people giving the “V” for victory sign and wondering when the invasion was coming”. These words wrote Bill Yancy at November 17th, 2014 in the first pages of his book “ We knew we were in for a long day”. The true story of a crash near the little village of Streefkerk. Bill Yancy, was the neighbor of bombardier/gunner O.D. Tully.
This book gives the best reasons to realize this memorial.

Ladies and gentlemen,
Today is a very special day. Thanks for the opportunity to speak to you all. A special warm welcome to our American guests. It’s a great honor to meet you. You’re our connection to those brave men who lost their lives or were kept as a prisoner after the crash of the B-17G ‘Mission Belle’ at the 1st of December, 1943.
(I will continue my speech in Dutch, knowing that there will be a translation in English).

Today, a part of our history will be visible. Visibility helps us to keep our history alive. It will make sure that the conversations about those days will not be hushed. It gives us a place to go back to the Second World War. And to think about the foundation of our democracy, our state of law. The basis for our freedom was then put in place.
Among them who fought for us, was also the crew of the B-17G ‘Mission Belle’. Brave American men who were flying back home after a brave mission over Leverkusen, where they fought far from home, for our freedom. They represented hope for many Dutch people and other Europeans who suffered a lot during this terrible war. People in our Alblasserwaard region, in our county Molenwaard, what later on will be renamed Molenlanden.

People, here and elsewhere in our region, were witness of the B-17G making a crash, after it got damaged badly.
On December 1st, 1943 the plane came down. Three of the crew didn’t survive this.
Their names are:
1. Harland V. Sunde(1921-1943); the pilot
2. D.C. (Doyle) McCutchen (1921-1943); the gunner of the belly turret
3. J.F. (John) Healy (1914-1943); the tail gunner
The other men spend the rest of the war in German prisoner of war camps. Their names are:
Carlton Josephson, Charles Culver, Claudio Stefano Carano, William England, Roger Christensen, O.D. Tully and James Sweaney.

In a fragment of O.D. Tully’s prisoner of war diary, he wrote: “I can’t remember that I ever had it so cold. I was hungry and felt miserably. Just two days from Christmas, I felt lonely and depressive. I was homesick and far away from home and no contact with my family and friends. When Christmas began, I experienced the most peaceful and happy days of my life. In this lonely, boring and insecure situation, I realized what the full meaning of this day, the birth of Prince of Peace. Christmas of 1943 became unforgettable for me, invaluable.”
We remember today the men who didn’t survive the crash and we think about the families and friends they left behind; you as next of kin. It’s a miracle that the prisoners returned home after the war, although they had deep wounds. It is honorable what they did.

It’s very special what the Mission Belle Foundation accomplished to make a everlasting memory. Since the summer of 2016, the Mission Belle Foundation worked with passion including these spirited people: André Hoogendoorn, Evert de Bruijn, Gwendolijne Verheij, John Heuvelman, Kees Stam, Theo Jansen en Wim Hasman. John and Wim wrote the book Mission Belle, with eyewitness accounts by Kees Stam and edited by Mrs. Ouweneel – van Dam.

This book alone was a landmark. With sponsoring, also from America, the sales of the book, selling certificates, big lobby’s for support in other frames, made it in early 2017 possible to create a monument. After that came considerations with local inhabitants and other parties to make a fitting monument in a fitting environment. Many volunteered to create the monument and this beautiful memorial, for which we are gathered here today. It’s the force of this beautiful environment , where working together can lead to the success of this charity.
The contact I had personally about this initiative, the enthusiasm of every person, did make a huge impression on me. Great, non ending efforts. The bridge we can build to the past today is made possible by many people.

The society of Nieuw-Lekkerland/Streefkerk and Lekkerkerk and other people and businesses got involved during the preparation. History brought to live again. Young and old work together. Just as they did on December 1st, 1943.
It’s special to stand in front of you. A landmark anno 2018 in the presence of those, for which history left deep wounds. They who made our peace possible . Our peace and freedom are not self-evident. We also look ahead today. To our youths, who will keep the memory alive and today through the school ‘De Wegwijzer’ that will play an important part. Boys and girls, tell in the future about this history and the importance of peace.

I thank you for your tireless effort, making special contacts, the perseverance to get to where we are today.
We are going to unveil the monument. You shall be impressed by the way the story of the ‘Mission Belle’ is portrayed. A memorial full of symbolism. On a unique spot at the Lekdijk, close to where the former bar ‘The Little Swan’ was. A historical place. That many will find the way to this monument. And to experience in the silence of this environment that freedom and peace a task is for everyone. And that’s living together in unity. Whether you live in America or in the Alblasserwaard region.

Molenwaard, September 2018.